- « قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ ؛ گفت : چه كسى اين استخوانها را كه چنين پوسيده است ، زندگى مىبخشد ؟ بگو : همان كسى كه نخستين بار آن را پديد آورد . » « 1 » در اين آيه براى پاسخ به منكر احياى استخوانهاى پوسيده استدلالى از نوع قياس به كار رفته است . ارزيابى : استدلال در آيه از نوع قياس مساوات نيست ، بلكه تقرير آن چنين است : هركس بر خلقت نخستين استخوانها قادر باشد بر احياى استخوانهاى پوسيده نيز قادر مىباشد ، ( چون اوّلى دشوارتر از دومى است ) . خداوند بر خلقت نخستين آنها قادر است . در نتيجه بر احياى دوبارهء آنها نيز قادر مىباشد . فأرادت الآية ان تثبت الملازمة بين القدرة على انشاء العظام و ايجادها لأول مرة بلا سابق وجود و بين القدرة على إحيائها من جديد ، بل القدرة على الثانى أولى ، و إذا ثبتت الملازمة و المفروض ان الملزوم ( و هو القدرة على انشائها أول مرة ) موجود مسلم ، فلا بد ان يثبت اللازم ( و هو القدرة على إحيائها و هى رميم ) . و اين هذا من القياس ؟ برفرض هم كه استدلال به كار رفته در آيه قياس باشد ، از نوع قياس اولويت قطعى است ، نه قياس مساوات . 2 . ب . سنت - وقتى معاذ هنگام مراجعت به يمن به پيامبر گفت : « با رأى خود اجتهاد مىكنم و [ در اين راه ] چيزى فروگذار نمىكنم . » پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در پاسخ فرمود : « سپاس خداوند

--> ( 1 ) - يس / 78 - 79 .